Opgaven

Duurzaam bodemgebruik krijgt pas echt betekenis als er in de praktijk naar gewerkt wordt. Een manier om dat te doen is door bodem en ondergrond vroegtijdig te betrekken in gebiedsopgaven en gebiedsontwikkelingen. Nu is er geen exacte blauwdruk te geven hoe de bodem mede sturend kan zijn bij gebiedsopgaven. Ieder gebied is namelijk anders en dus maatwerk. Toch zijn er algemene lijnen te schetsen hoe bodem en ondergrond bij bepaalde gebiedsopgaven een rol kunnen spelen. We onderscheiden vijf gebiedsopgaven en verkennen daarbij wat de bodem en ondergrond kan betekenen. Dit niet als blauwdruk maar als inspiratie om op creatieve en doordachte wijze de bodem te betrekken bij gebiedsontwikkelingen.

Nieuwe woonwijken

De Zeeuwse bevolking groeit nauwelijks. In bepaalde regio's van Zeeland loopt de bevolking zelfs terug. Toch is er in de komende jaren behoefte aan woningbouw. In een aantal regio’s is er namelijk nog wel bevolkingsgroei. Ook is sprake van huishoudenverdunning waardoor bij een gelijkblijvend aantal inwoners toch behoefte aan extra woningen bestaat. Naast inbreiding in het bebouwd gebied zal er ook nog in uitleggebieden gebouwd worden. Landelijk gebied wordt dus omgezet in bebouwd gebied. De bodem kan bijdragen aan een leefmilieu waar het prettig wonen is.

Nieuwe bedrijventerreinen

Deze opgave gaat over de ontwikkeling van nieuwe of uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen buiten het al bebouwde gebied. Laat u hier inspireren hoe de bodem een rol bij de inrichting van bedrijventerreinen kan spelen.

Herstructureren bedrijventerreinen

Ongeveer een derde van de Zeeuwse arbeidsplaatsen is te vinden op bedrijventerreinen. Deze terreinen in goede economische en ruimtelijke conditie houden is een uitgangspunt van beleid. Dit beperkt de vraag naar ruimte voor nieuwe terreinen. De mate van herstructurering kan verschillen van een facelift van een terrein tot een volledige gebiedstransformatie. De bodem biedt er een goede basis voor.

Nieuwe recreatiegebieden en landgoederen 

Mensen in de stad en de grotere kernen stellen de nabijheid van een groen recreatiegebied aansluitend op hun woonomgeving op prijs. De vraag naar recreatieve groengebieden die vrij toegankelijk zijn voor het publiek en goed bereikbaar zijn via wandel- en fietspaden vanuit de woongebieden neemt dan ook toe. Ook toeristen hebben hun wensen op gebied van recreatie. Een gevarieerd achterland van de kust draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Zeeland als dag- en verblijfsrecreatief gebied. Een andere ontwikkeling is het ontstaan van nieuwe landgoederen. Deze landgoederen bestaan uit openbaar park/bosgebied met daarin wooneenhedencomplex(en) voor met name senioren. De bodem als natuurlijke onderlegger kan bij de aanleg en inrichtingsplannen een grote rol spelen.

Nieuwe natuur

Door de provincie Zeeland wordt gewerkt aan de realisatie van nieuwe natuur. Zo ontstaat een aaneengesloten Robuust Natuurnetwerk (voorheen de Ecologische Hoofdstructuur). Daarvoor moet landbouwgrond worden verworven en worden omgevormd naar vooral typisch Zeeuwse natte natuur op de grens van land en water. De inzet is om dit zoveel mogelijk op “slechte” landbouwgrond te realiseren. De bodemgesteldheid (inclusief het grondwater) is sterk bepalend voor het beoogde natuurdoeltype.

Per bovenstaande opgave wordt een korte algemene beschrijving gegeven. Daarna wordt een concrete bodemagenda uitgewerkt. Geen blauwdruk en ook niet alles bepalend. Veel hangt ook af van het ambitieniveau (moet bijvoorbeeld een bedrijventerrein of woonwijk klimaat neutraal worden?) en de omvang (schaalgrootte) van de opgave. De toepasbaarheid en de betekenis van de genoemde bodemaspecten is afhankelijk van het gebied (gebiedsspecifiek) en moet van geval tot geval onderzocht worden. De beschreven opgaven vormen echter een prima vertrekpunt om bewust na te denken over de betekenis van de bodem en ondergrond voor gebiedsontwikkeling.