Civiel

In Zeeland wordt gebouwd aan huizen, kantoren, wegen, spoorwegen, tunnels en nog veel meer. De bodem is de drager van al deze bouwwerken. Vooral in het bebouwd gebied ligt de bodem vol met kabels en leidingen. Op plaatsen waar bovengronds ruimtegebrek ontstaat is ondergronds ruimtegebruik een mogelijkheid om te overwegen. Civieltechnisch biedt de bodem dus heel wat uitdagingen. Een civieltechnisch werk gaat in veel gevallen samen met grondverzet. Vaak komt er grond vrij bij een werk. Er zijn echter ook werken waar veel grond nodig is.

Zettingsgevoeligheid

Een belangrijk thema bij civieltechnische werken is de zettingsgevoeligheid van de ondergrond. Het gewicht van een bouwwerk perst namelijk de grond samen. Als hier onvoldoende rekening mee wordt gehouden kan verzakking of zetting op gaan treden. Er ontstaat schade aan bijvoorbeeld muren, leidingen of het wegdek. De zettingsgevoeligheid is afhankelijk van de bodemsoort. Gemeenten hebben op slappe grond (zettingsgevoelige grond) hogere onderhoudskosten aan rioleringen en wegen, burgers moeten regelmatig hun tuin ophogen en netbeheerders lopen schade op aan kabels en leidingen.

Kabels en leidingen

Bij graafwerkzaamheden zijn kabels en leidingen van grote invloed. Er ligt in Nederland meer dan 1,75 miljoen kilometer aan kabels en leidingen. Dat is ruim 43x de omtrek van de aarde. De reden om kabels en leidingen onder de grond te leggen is vooral de leveringszekerheid (ze liggen er tamelijk veilig). Ook de beleving van de bovengrondse ruimte is een belangrijke reden om kabels en leidingen onder de grond te leggen. Schade die ontstaat aan kabels en leidingen bij graafwerkzaamheden of het compleet omleggen van kabels en leidingen vanwege bouwplannen zijn zaken die financieel niet onderschat mogen worden. Rekening mee houden dus!

Ondergronds ruimtegebruik

Naast kabels en leidingen leggen steeds vaker andere functies een claim op de ondergrond. Ondergronds bouwen en ondergronds ruimtegebruik bieden een oplossing voor ruimtegebrek of ruimtelijke kwaliteit boven de grond. De laatste decennia neemt vooral in de centra van steden het gebruik van de ondergrond toe. Denk aan parkeren, winkels, bioscopen, sportvoorzieningen, afvalinzameling en archieven. Ook in het landelijk gebied kan vanuit landschappelijk oogpunt ondergronds ruimtegebruik wenselijk zijn. Door ondergronds te bouwen kan bovengronds de kwaliteit van en de druk op de openbare (groene) ruimte verbeteren.

Grondverzet en toepassen van grond en bagger

Bij veel civieltechnische werkzaamheden komt grond vrij of is er juist vraag naar grond. Nu is gedurende de geschiedenis veel grond geleidelijk meer of minder diffuus verontreinigd geraakt met tal van chemische stoffen. Voordat grondverzet gaat plaatsvinden is het daarom goed te weten wat de kwaliteit van de grond is die verzet moet worden. Minstens zo belangrijk is te weten hoe en waar deze grond toegepast kan en mag worden.
Zeeland heeft veel sloten, watergangen en kanalen die periodiek gebaggerd worden. Door diffuse verontreiniging is deze bagger niet altijd schoon. Het waterschap zoekt naar hergebruiksmogelijkheden van deze bagger zo dicht mogelijk bij de plek van herkomst.
In het Besluit bodemkwaliteit zijn de spelregels over grondverzet en toepassen van grond en bagger vastgesteld. Onder het tabblad Bkk Zeeland staat specialistische informatie hierover.

Civiel en bodem